Balon Ekonomi

Balon Ekonomi

Balon ekonomi sanal ve reel değer arasında yaşanan farklılığın sanal değer lehinde büyümesine denilmektedir. Bu balon ifadesi köpük olarak da değerlendirilmektedir. Bu alanda yaşanan en ilginç ve eski örneği 1636 – 37’de Hollanda’da gerçekleşmiştir. Hollanda’da yaşanmış olan ‘Lale Çılgınlığı’ oluşturmaktadır. Bununla birlikte Gerçek değerler ile yüksek fiyatlar birlikte hareket etmekteydi. Aynı seviyelerde seyretmemekte olan yüksek fiyat değerleri üzerinden seyreden yüksek hacme sahip ekonomileri ifade etmektedir. Şişirilmiş değerdeki ürünlerin alım satım işlemlerinin gerçekleştirilmesi şeklinde de tanımlanabilmektedir. Fiyat balonları;

 

  1. Spekülatif balon,
  2. Piyasa balonu,
  3. Spekülasyon çılgınlığı,
  4. Emlak balonu çeşitlerine ayrılmaktadır.

Herhangi bir ürüne ait fiyatların olması gerekenden daha yüksek olması büyüyerek ilerlemektedir. Ancak bu durumun sonunda ise ürün fiyatlarının piyasa genelinde çöküş yaşamasına neden olmaktadır. Daha sonra Çöküşle birlikte satış dalgalanmaları ve ekonomide yaşanan düşüşle sonlanmaktadır. Bundan dolayı bu ekonomiler belirli bir yükselişi beraberlerinde getirmektedirler. Bunun yanı sıra sonrasında çöküşü de beraberlerinde getirmektedir. Balon ekonomi dönemi şişirilmiş fiyatlar üzerinden ticaret yapılması değerlendirilmektedir. Balon ekonomiler bir ürünün olması gereken fiyat değerinden oldukça yüksek fiyat değişimi yaşaması ve bu değerlerden işlem yapılmasıdır.

 

Ekonomi Balonu Öngörülebilir Mi?

 

Balon halindeki varlıkların fiyatları üzerinde yaşanabilen yüksek ve hızlı değişimler genellikle kesin bir şekilde öngörülememektedir.

 

Piyasada yaşanabilen olan herhangi spekülasyon kısıtlı bir şekilde rasyonel veya belirsiz değildir. Ancak böyle olmasa da balonların oluşmasında öncülük eden birbirine yakınlık gösteren nedenlere ilişkin çok sayıda görüş bulunmaktadır. Bu nedenlerin birçoğu birbirine oldukça yakın olmaktadır.

 

Balon ekonomilerin oluşmasının öncesinde ya da oluştuğu esnada tahmin edilemeyeceğini ve durdurulamayacak olduğunu ana akımı oluşturan ekonomiler ortaya koymuştur. Balonun büyümesinin durdurulamayacak olduğuna yönelik görüşler manipülasyona sebep olmuştur. Bu sebeple  amaca yönelik gerçekleştirilen olan hamleler finansal kriz oluşmasına yol açmaktadır. Balonun patlamasının ardından mali politika araçları yetkililerce kullanıla olan sonuçların üstesinden gelinmesinin gerektiği düşünülmektedir. Avusturya Ekonomi Okulu da bu duruma açıklık getirmiştir. Oluşan ekonomik balonların ekonomideki kaynakların verimsiz ve israfa dayanan bir şekilde kullanılmasına da bu balonlardan kaynaklandığını ifade etmektedir. Yine bu okula göre balon ekonomi daima olumsuz etkiler doğurmaktadır.