FÖŞ yazdı: Rant iktisadından “çökme” iktisadına nasıl geçtik?

FÖŞ yazdı:  Rant iktisadından “çökme” iktisadına nasıl geçtik?

Nedense kimsenin aklına “Yahu, tahminen de büyümüyoruz da, TUIK ne haltım ölçtüğünü bilmiyor?” yanıtı gelmiyor, bu mümkünlüğü araştırmıyor.

Ben de herkes üzere TUIK bilgileri ile tahlil yapıyorum bittabiki, fakat artık konjünktürel dalganmalarla hiç ilgili değilim.  Bir evvelki makalemde de yazdım, araştırma odağımı geleceğin iktisadına yönelttim.  Bizi bekleyen fırsat ve tehditleri gençlere anlatmaya çalışıyorum. Bir kere daha Saray Rejimi’nin iktisadın sürdürülebilir büyümesi ve halkın kalkınması için bir numaralı mani olduğunu ispat edeceğim.

Aslında haftayı 8.56’dan kapatan dolar/TL kuru, iktidar eylemeyi muhalefete racon kesmek ve büyük kentlerin en güzide alanlarında camii açmaktan ibaret sanan Saray Rejimi’nin iktisada verdiği ziyanı gereğince açıklıyor, lakin daha da ileri gidelim.  Tahminen Saray Rejimi de dinler de yeni bir yol haritası çizer. Şu anda yol haritası epidemi geçinceye kadar bekleyip, sonra iktisadın “organik” toparlanmasına bel bağlayarak 2023’e kadar “durumu yönetim etmek”.

O Saray’da Sevgili ve Canımdan Çok Sevdiğim Başkan’ıma öğüt verenleri uyarayım:  Benim Sevgili Liderim büyüme denen ağacın kökünü kesti, bu iktisat 2022’de de büyümez, 2023’de de.  Sizin buyruğunuzla, GSYH istatistikleri %10 büyüme de gösterir de, bakın halk ne düşünüyor. Aşağıdaki iki tablo Yöneylem Mayıs kamuoyu araştırmasından alındı.

Niçin iktisat 2023 yılında dahi toparlanmaz?  Zira artık rant iktisadından çökme iktisadına geçtik.

Size kısaca 21ci Yüzyıl Türk iktisat tarihini anlatayım.

 

2001:  Maça çok berbat başladık –  Büyük Marmara Zelzelesi akabinde vuran bankacılık kriziyle, siyasi sistem silindi. Bankacılık sistemine format atıldı. AKP iktidara geldi.

2002-2008:  Altın Çağ –  Muhalefetteyken “Yapmayacağız!” diye yemin-i billah ettiği her şeyi yapan AKP, iktisada Altın Çağ yaşattı. Uzun vadeli ulusal gelir büyümesinde en açıklayıcı değişken olan Toplam Girdi Verimliliği (TGV) yılda %5 gibi  akıllara sakinlik verecek oranlarda yükseldi. Zira, kapıda Erdoğan’a diş bileyen Bush idaresi, Ankara’da IMF vardı.

2008-2013:  Tökezleme Periyodu –  Türkiye hakkaten 2008 Büyük Finansal Krizi’ni (BFK) hafif atlattı. İktisatta BFK öncesi başlayan tökezleme, para ve bütçe siyaseti don lastiği üzere gevşetilerek aşıldı. Artık yapısal ıslahat ve AB çıpası periyodu bitmişti. Kurumların altının oyulması Ergenekon-Balyoz üzere naylon  davalarla başlayıp  günümüze kadar sürdü.

 

2013-2016:   Rant iktisadı –   2012-2013’e geldiğimizde Fed’in para basmayı kısması ile ucuz dış krediye dayalı büyüme modeli de teklemeye başladı. Seyahat Olaylar’ı Erdoğan’ın kurumlar ve kurallara olan tüm hürmetini yitirmesi sonucunu doğurdu. Aslında artık Gülenciler de düşmandı.  Devletin tüm kurumları onların elindeydi.

Rant iktisadına geçildi. Bu yeni tıp büyümenin 3 ayağı vardı. Birincisi mega-projeler icat edilerek, kanka birinci sınıf müteahhitler semirtildi.  Bunlar birebir vakitte partinin finansman ayağı oldu.  İkincisi, Hazine ve orman yerleri  orta-ölçek müteahhitlere peşkeş çekilerek lüks rezidans furyası başlatıldı, istihdam üretildi.   Kıt tasarruflar TGV’ne sıfır katkısı olan inşaat ve konut alımına aktı gürür gürül. Üçüncüsü, kentsel dönüşüm kisvesi altında halkın sabit mülk açgözlülüğü beslendi. Millet sarsıntıya sağlam konutlarda oturmak için değil, bir daire verip, 2 tane almak için kampanyaya katıldı.

2016 darbe teşebbüsü sonrası:  Çökme iktisadının doğuşu

Fethullah Gülen Şeytanı’nın düzenlediği darbe sonrası iktisat bir daha kendine gelemedi. Zira akıllı ve güçlü vatandaş parasını yurtdışına kaçırdı. İşinsanı ise sabit sermaye yatırımını durdurdu. Zira  OHAL Türkiye’de kanun ve yargının bittiğini simgeliyordu. Birine “FETÖcü” yaftasını yapıştırdınız mı,   sittin sene mahpusta çürüyordu.

Bu periyotta birinci “çökmeler” başladı. Kumpas çok kolaydı. Büyük kentlerin ücra yerlerinde ve tüm Anadolu’da bir basın mensubu, bir kaç polis ve savcı biraraya gelip zavallı bir işinsanı hakkında geçersiz haber/delil üretip iddianame düzenliyordu. Kurban, akla sığmayacak kuşkularla FETÖ’cü ilan ediliyordu. Hakim de can korkusu yaşadığı için anında gözaltı kararı çıkıyordu. Kurban “Durun, ne oluyor?” diyemeden kendini demir parmaklıklar gerisinde buluyordu. Sonra önüne bir teklif geliyordu. Ya tüm malını-mülkünü 2 kör kuruşa bize devredersin, ya da hayata daracık hücrende veda edersin. Bu  kumpas “mala çökmenin” birinci ve anaç tipidir, sonra varyantlar  peydahlandı.

Kumpas o denli başarılıydı ki, artık dava öteleme ve düşürme borsaları kuruluyordu. “Pazara” daha fazla AKP’li siyasetçi ve bir kadro da MHP’li girdi. Rekabet kızışınca, FETÖ suçlaması yetmedi, hükümete muhalif herkes amaçtı artık.

Bu sürecin devamında, AKP’nin kendi içinde hizipleşmesiyle, Mafya da AKP hizipleri ve MHP’ye hizmet verenler olarak rakip kamplara bölündü. Mafya artık  siyasi rakipleri tuzağa düşürmek, onların yakınlarına ilişkin mallara çökmek  için de kullanılıyordu.

Son evrede, ya kimi zeki Mafya önderleri kokain ticaretinin ne kadar karlı ve Orta Doğu pazarının aç olduğunu keşfettiler. Ya da siyasetçiler onlara yol gösterdi.  Artık kıyı talanı yepisyeni bir mana taşıyordu. Zira  şileplere, kıyılara, limanlara ve marinalara hakim olanlar kokain ticaretini daha kolay gerçekleştiriyordu. Yani, “işlem maliyetleri” daha düşüktü.

Böylelikle, PKK ve Derin Devlet işbirliğiyle Afganistan’dan Avrupa pazarına sunduğumuz, kıymeti yılda $10 milyarı bulan eroin trafiğine, bedeli TL90-170 milyar ortasında varsayım eidlen koko da katıldı.

İşte çökme iktisadı budur. Nedeni, bu çeşit habis urların gelişmesine pürüz olan bağımsız kolluk güçleri, istihbarat örgütleri ve bağımsız yargının artık Lider Erdoğan bünyesinde “vücut bulmasıdır”  .

Adalet yalnız muhalefet için lazım değil. Malına çökülen, parti ayrımı olmaksızın adalet bulamıyor.   Hatta, çok dayılanırsa, ya dizini ya da canını kaybediyor.

Artık

hizmet, ithalat ve nakliyat bölümünde iştigal eden,

büyük holdinglere bağlı olmayan,

ardına yüksek seviyede siyasi muhafaza alamayan gariban işinsanı

“çökme ekonomisinin” kapsama alanı içindedir. Yani, malı, canı, ailesi devlet, kolluk güçleri ve yargı tarafından korunmaz.

Bu yüzden bu iş bölümü sabit sermaye yatırımı yapmaz. Şirketine sermaye de koymaz. İşini büyütmediği için yeni istihdama da muhtaçlığı olmaz. Ve Türkiye Güdük Necmi üzere yürür sarfiyat geçmişten geleceğe.

FÖŞ

Sorun İktisat: ‘Çökme’ iktisadına geçtik’, ‘Türkiye’de sorun açlık!’ ‘& Erken seçim | Atilla Yeşilada

Mustafa Sönmez ve FÖŞ söyleşisi:  İktisat Mafya-iktidar tansiyonundan etkilenmeye başladı

5 ton kokain ile enflasyon sorunun alakası | Cüneyt Akman