Tim Ash: Türk Lirası neden bedel kaybediyor, bundan sonra ne olabilir?

Tim Ash:   Türk Lirası neden bedel kaybediyor, bundan sonra ne olabilir?

Dolar/TL kuru 8,61, Euro/TL kuru 10,47, Sterlin/TL kuru ise 12,19 ile tüm vakitlerin rekorlarını kırdı.

Pekala bu tablonun nedeni ne?

BBC Türkçe’ye konuşan Bluebay Varlık Yönetimi’nden Tim Ash’e nazaran sorunun cevabı “iktidarın yanlış politikalarında” yatıyor:

“Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın her vakit seçim sonuçlarını düşünerek büyüme öncelikli siyasetler uygulaması, büyük cari açığa yol açıyor. Bu durum da dolara olan talebi artırıyor.”

Türkiye’nin son derece sıra dışı bir para siyaseti uyguladığını ve yüksek enflasyonun da dolar talebini artırdığını belirten Ash, “Türkler liranın paha kaybedeceğini düşünerek elinde lira tutmak istemiyor. Yabancı yatırımcılar da Erdoğan’ın siyasetlerine güvenmiyor” diyor.

Ash, “Türkiye daima birkaç hafta içinde ödemeler istikrarı krizi yaşayacakmış üzere dururken kim neden elinde TL tutsun?” diye soruyor.

Bir evvelki rekor Kasım’daydı

Türk Lirası dolar karşısında Kasım 2020’de 8,58’i görmüştü. Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak’ın istifası ve Merkez Bankası Başkanlığı’na Naci Ağbal’ın getirilmesi sonrası Dolar/TL kuru Şubat ayında 7’nin altına inmişti.

Commerzbank’ten Tatha Ghose, BBC Türkçe’ye yaptığı değerlendirmede, o devir TL’nin paha kazanmasının en değerli nedeninin Ağbal’ın enflasyon hedeflemesine odaklanan klâsik ve sıkı siyasetleri olduğunu söylüyor.

Mart ayında Naci Ağbal’ın vazifeden alınması ve yerine Prof. Dr. Şahap Kavcıoğlu’nun atanmasıyla Türk Lirası’nda düşüş trendi görülmeye başlandı.

Ghose, bu hafta Merkez Bankası Lider Yardımcısı Oğuzhan Özbaş’ın misyondan alınmasının ve yerine düşük faiz oranlarını savunan Semin Tümen’in getirilmesinin de liranın bedel kaybında tesirli olduğu görüşünde.

‘Lira spirali’

TL’nin durumunu “lira spirali” terimiyle açıklayan Ghose, son yıllarda liranın bir mühlet istikrarlı gittikten sonra süratli bedel kayıpları yaşadığını ve bu trendin dikkat alımlı olduğunu söylüyor.

Ekonomik tahlil ve danışmanlık şirketi Capital Economics’ten Jason Tuvey de TL’nin bu haftaki paha kaybında iki faktörün öne çıktığını söylüyor:

“Bunlardan birincisi Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Merkez Bankası Lider Yardımcılığı durumuna eski bir danışmanını getirmesiydi. Bu adım Merkez Bankası’nın esasen sıkıntılı bir durumda olan güvenilirliğini daha da sarsma riski taşıyor.

“İkincisi ise kıymetli siyasetçilerle organize cürüm ortasındaki irtibatlara dair suçlamalar sonucu artan siyasi belirsizlik.

“Bunların yanı sıra anketlerde Cumhurbaşkanı Erdoğan ve AK Parti’ye dayanağın azalması da bir etken.”

TL’nin geleceği: Bu trend ne kadar devam edebilir? TL’yi önümüzdeki süreçte neler bekliyor?

Bluebay Varlık Yönetimi’nden Tim Ash, derecelendirme kuruluşu Standard & Poor’s’un Türkiye’nin notunu düşürme ihtimaline dikkat çekiyor ve bunun bu akşam gerçekleşebileceğini söylüyor.

Sedat Peker görüntüleriyle birlikte yaşanan siyasi kriz ve erken seçim tartışmalarının da TL’yi etkilediğini anlatan Ash, jeopolitik alandaki gelişmelere de dikkat çekiyor:

“Türkiye’nin ticaretinin üçte ikisi Batı’yla, yatırım ve finansman Batı’dan geliyor ancak Türkiye Batı ile daima bir tansiyon halinde. NATO toplantısı öncesi Erdoğan ile Biden’ın bağları tekrar ayarlayacağına dair beklentiler vardı. Lakin Erdoğan’ın (uçak krizi sonrası) NATO müttefiklerinin taleplerine karşın Belarus başkanı Lukaşenko’ya takviye olma istikametindeki garip kararı, Erdoğan’ın Batı ile ortak kıymetler paylaşmaktan ne kadar uzak olduğunu gösteriyor.”

Reuters haber ajansına konuşan kimi ekonomistler piyasaların erken seçim ihtimaline reaksiyon verdiği görüşünde.

Tim Ash: Kavcıoğlu’na inanan pek fazla kişi yok

Ash’e nazaran Türk Lirası’nın daha fazla paha kaybetmemesi için bir neden yok.

Bu gidişatı durdurmak için yapılması gereken birinci şeyin “düzgün ve emniyetli bir Merkez Bankası Lideri atayıp ona bağımsız formda çalışma fırsatı vermek” olduğunu söyleyen Ash, “Ağbal’ın misyona gelmesiyle bir umut oluşmuştu ama Kavcıoğlu’na inanan pek fazla kişi yok. Merkez bankacılığı ve siyasetleri hakkında deneyimi az” diyor.

Tatha Ghose: Bu yıl Dolar/TL kuru 10’u görebilir

Commerzbank’ten Tatha Ghose da TL’deki kıymet kaybının enflasyonu artırdığını ve buna karşılık Merkez Bankası’nın “güvenilir bir şekilde” faizleri artıramamasının TL’nin daha fazla bedel kaybetmesi riski yarattığını vurguluyor:

“Liranın stabilize olması için bir çeşit kur rejimi değişikliği yahut birtakım kurumlarının idaresinin el değiştirmesi gerekebilir (örneğin IMF nezareti altında). Bu adımlar kredibiliteyi tekrar sağlar.”

Tatha Ghose’a nazaran bu yıl Dolar/TL kuru 10’u, Euro/TL kuru ise 12’yi görebilir. Ghoser’un yıl sonu enflasyon iddiası ise yüzde 20,9.

Tim Ash müsaadesiyle BBC Türkçe’den alıntıdır

Dr Cüneyt Akman anlattı: Dolar neden artıyor? & ‘Türkiye enflasyonu düşürmeye niyetli değil!’

ABD PCE enflasyonu beklentinin çok üzerinde

ABD doları değerli kavşakta- uzun soluklu zayıflık başladı